Het is zaterdagochtend als ik naar de Johan Cruijff Arena rijd. Het is vroeg. Héél vroeg. Het moet nog 7.30 uur worden. Ik verzamelde in vroegere jaren met mijn zoontje (inmiddels achttien) op dit tijdstip nog op verlaten parkeerterreinen voor zijn voetbalwedstrijdjes, maar die tijd ligt achter me. Nu komt hij in de ochtend hoorbaar thuis van feestjes. Prima, maar dat maakt deze ochtend extra vroeg.

Als ik afsla naar rechts, moet ik vol in de ankers voor drie gedesoriënteerde en lijkbleke passanten, die schaars gekleed de weg oversteken op een plek waar je dat niet verwacht. In de laatste honderd meter volgen meer van die types. Ze doen denken aan zombies uit The walking dead, maar ze zijn feitelijk de last men standing van het techno ravefestival Verknipt in Ziggo Dome. Elk nadeel heeft een voordeel. Ik ben meteen wakker.

Er staat een ware Hackathon gepland, georganiseerd door Team Rockstars en Ajax. Wellicht doet de naam een belletje rinkelen. Het ambitieuze IT-bedrijf is mouwsponsor van onze club. Wat het evenement inhoudt? Honderdvijftig hackers mogen zich uitleven op door Ajax verstrekte wedstrijddata in combinatie met 3D Limb tracking. Wat dat laatste dan weer inhoudt? Van Ajaxspelers worden 21 lichaamspunten live gevolgd. Dat geeft inzicht in hun oriëntatie, lichaamshouding en beslismomenten. Dat werkt denk ik ook bij verknipte festivalgangers.

Liefst veertien uur gaan ze aan de slag met de privacygevoelige gegevens. De opdracht: wees creatief en bedenk iets nieuws en tofs voor de dataspecialisten van Ajax. Iets wat de club bovendien snel kan implementeren. Alle deelnemers deden vooraf afstand van intellectueel eigendom, dus Ajax is op voorhand al de grote winnaar.

Data is natuurlijk een hot topic met voor- en tegenstanders. De een vindt dat trainers er zich te veel door laten leiden, de ander meent het tegenovergestelde. Ik zit daar gevoelsmatig tussen. Data moet niet leidend zijn, maar kan wel ondersteunend zijn bij besluitvorming. Te laat bedacht ik dat het voor deze blog leuk zou zijn Sjaak Swart mee te vragen. Geen tegenstander, maar wel een kritisch twijfelaar over het nut van al die data. Dat had ongetwijfeld mooie gesprekken opgeleverd. Sjaak wordt echter al door alles en iedereen gevraagd, dus ik waag op de valreep geen poging.

Met de ‘nerds’ valt het wel mee. Ik tref vlotte studenten die zich aanmeldden om te netwerken, fanatieke Ajacieden met seizoenkaarten én een wetenschappelijke achtergrond, iemand die het Ajaxlogo in Rotterdam fietste met de app van Strava, een dataspecialist van Defensie (ik kan hier een flauwe grap maken, maar doe dat niet) en veel buitenlandse deelnemers.

Het team van Maurice richtte zich vooral op de kijkpatronen van de Ajacieden. Hoe scant een speler de wedstrijd? Hoe lang kijkt de speler naar de bal of een andere speler?

De mouwsponsor pakte flink uit. Het ontbreekt de deelnemers aan niets. Er zijn drankjes, lunch, gezonde snacks en een diner. Er is zelfs een masseur present, want veertien uur gebogen over je laptop aan een tafel zitten, is niet per se goed voor het lijf en de ledematen. Ook aan de jonge gezinnen van de analisten is gedacht. Zij vermaken zich met Lucky, de mascotte van de Ajax Kids Club.  

Als het slimme gezelschap zich naar de speciaal ingerichte ruimte verplaatst, ontmoet ik de enthousiaste Maurice. 43 jaar, leip van Ajax en data en sinds 1996 seizoenkaarthouder. Hij schreef zich met een internationaal team van research- en software-engineers in. Experts in 3D, wiskunde en AI. Mensen die software maken voor wetenschappers.

Maurice en zijn zus Nicole, wiskundelerares en een nóg grotere Ajaxfan, zijn de enige Nederlanders in het team dat bestaat uit een Mexicaan, Schot, Zwitser, Duitser, Colombiaan en Spanjaard. “Ajax en data, dit is supergaaf,” zegt hij met aanstekelijke energie. Daarna wordt er afgetrapt.

De laptopjes gaan open, de analisten stellen zich voor, her en der vallen al wat ingewikkelde termen voor de leek en de eerste data druppelen binnen op de schermen bij ieder team. Omdat het weinig zin heeft veertien uur lang creatieve processen te verstoren met op dat moment nieuwsgierige vraagjes, houd ik het na drie uur voor gezien als iedere tafel zich inmiddels in een bubbel over de materie buigt. FC Groningen - Ajax kijk ik thuis. Ik bel na het evenement met enkele betrokkenen, zo spreken we af.

Hoewel het een lange dag was, klinkt iedereen op de maandag enthousiast. Het datateam van Ajax heeft er ruim twintig plannen bij, waarvan de meeste meteen zijn te gebruiken, waarover later wellicht eens meer. Team Rockstars IT noemt het bizar hoeveel er in korte tijd is gerealiseerd en heeft bovendien zelf flink kunnen scouten. Enige doch flinke smet tijdens de Hackathon: de 3-1-nederlaag in Groningen.

Directeur voetbal Marijn Beuker kwam na de zeperd vanuit het hoge noorden zoals afgesproken langs voor de prijsuitreiking. Hij noemde het volgens de aanwezigen a shitty day tot hij de ruimte met hackers betrad. Alle betrokkenen vinden de Hackathon voor herhaling vatbaar.  

Seizoenkaarthouder Maurice neemt zijn telefoon op met gemengde gevoelens. De nederlaag tegen FC Groningen deed pijn, maar met zijn team viel hij in de prijzen. Niet alles kan hij delen vanwege geheimhouding. Zijn team richtte zich vooral op de kijkpatronen van de Ajacieden. Hoe scant een speler de wedstrijd? Hoe lang kijkt de speler naar de bal of een andere speler?

De resultaten waren zichtbaar in een 3D-dashboard. “We zochten echt naar iets wat de staf kan helpen. We kunnen alles maken en analyseren, maar je moet voorkomen dat je een oplossing bedenkt voor een niet bestaand probleem. We vlogen het aan als wetenschappers. Wat heeft de trainer van Ajax aan onze bevindingen?”

Wat had hij Swart en andere criticasters verteld als we hem wél hadden meegenomen? “Data-analyses kunnen op procentpunten het verschil maken. Op het niveau waarop Ajax speelt, kan dat het verschil zijn tussen winnen of verliezen.” Hij sluit af met de Cruijffiaanse slotzin, die hij gebruikte tijdens zijn winnende presentatie: “Je gaat het pas zien als je het doorhebt.”

Aanbevolen

Hoe verleidt Cruijff beoogd hoofdtrainer?