Als je aan je derde trainer in één seizoen begint, dan mogen voetballers ook bij zichzelf te rade gaan. Zeker de ervaren spelers. In hoeverre dat gebeurt, kan ik niet helemaal beoordelen, maar we kijken wel al weken naar los zand. Naar ongeïnspireerde individuen zonder zichtbaar plezier in hun werk. Dit Ajax is in niks een hecht team. Ook de ervaren spelers leveren niet of onvoldoende.

Routinier Steven Berghuis las in Groningen de grensrechter de les. Het gebeurde voor de draaiende camera. Hij beet de man met de vlag toe dat-ie ‘een beetje persoonlijkheid moest tonen’. Ik trok het bijzonder slecht. Ik kromp ineen en schaamde me. Grim moest de aanvaller weghalen langs de lijn.

Het zou veel beter zijn als Berghuis vooral zichzelf en zijn tamme medespelers eens goed de waarheid vertelt. Wat droeg Berghuis de afgelopen drie jaar wezenlijk bij aan Ajax? Ik wacht. Nee, weinig inderdaad. Maar wel de grensrechter een gebrek aan persoonlijkheid verwijten. Het kan, hoor. Maar in de huidige situatie waarin Ajax verkeert, stel je dan écht de verkeerde prioriteiten.

Ook tegen FC Groningen, dat zes keer op rij verloor, was het weer gênant wat Ajax liet zien. De elleboog van de aldoor bozige Wout Weghorst tegen Dies Janse was dat ook, al raakte hij toen in elk geval iets. Davy Klaassen is en blijft voor altijd een van mijn favoriete Ajacieden, maar ook hij brengt binnen de lijnen te weinig.

Toen tijdens het bezoek aan PEC Zwolle (0-0) een ander type spel nodig was, lukte het de ervaren jongens op het veld, waaronder Klaassen, niet om dat voor elkaar te krijgen. Niemand neemt deze ploeg bij de hand.

Berghuis beet de man met de vlag toe dat-ie ‘een beetje persoonlijkheid moest tonen’. Ik trok het bijzonder slecht. Ik kromp ineen en schaamde me.

In Overijssel vielen nog een aantal schrijnende zaken op. Toen Youri Regeer de bal te zacht voor zijn eigen doel langs speelde, leek iedereen dat normaal te vinden. Het leverde gevaarlijk balverlies en bijna een strafschop op. Niemand zei iets tegen Regeer.

Als ik zo’n waardeloze bal jaren geleden op amateurniveau gaf bij FC Dynamo Schuipschuit 34, dan werd ik door tien medespelers compleet verrot gescholden. Bij Ajax niet, hoor. Nee joh, kan gebeuren kennelijk. Ongelooflijk. Maar ga vooral tekeer tegen een grensrechter in Groningen…

In Zwolle viel me, zeker niet voor het eerst, het warmlopen langs de lijn op… Nul energie. Het sjokt allemaal maar. Alsof spelers niet willen invallen. Grim stelde tijdens trainingen veel energie te zien bij de spelers, maar op wedstrijddagen zien supporters daar in elk geval helemaal niks van terug. 

Toen Heitinga na een sof in Volendam vertelde dat het allemaal begint met in je handen spugen, werd hij daar om uitgelachen. Bij Ajax moet het namelijk vooral mooi en technisch vaardig zijn. In de handen spugen doen ze maar in Rotterdam. Dat was een beetje hoe mensen erover dachten.

Toch had Heitinga niet helemaal ongelijk. Voor hem sprak Francesco Farioli dezelfde zinnen. En Grim later ook. Als je als spelersgroep niet goed genoeg bent, Ajaxonwaardig zelfs, dan moet je in elk geval zorgen dat je dezelfde energie op de mat legt als je tegenstander. Deze groep straalt helemaal niks uit. En dat terwijl je het prachtige wit-rood-wit mag dragen.

Josip Sutalo is Kroatisch international, maar straalt louter gelatenheid uit. Hij is vooral met zichzelf bezig. Hij loopt, net als al zijn collega’s, met de ziel onder zijn arm. De geest is volledig uit de fles. Gelukkig dartelen er met Rayane Bounida, Sean Steur, Aaron Bouwman en Jorthy Mokio toffe talenten rond. Hopelijk leren zij veel van dit rotseizoen.

Na de 3-1-nederlaag in Groningen stond mijn collega met een groepje schrijvende pers in de mixed zone te wachten. Ze hoopten Berghuis, Youri Baas of Klaassen te kunnen spreken. Dat bleek allemaal lastig. Uiteindelijk mocht Maarten Paes, die hier net een paar weken is, de kastanjes uit het vuur halen.

Paes legde de vinger vervolgens keihard op de zere plek. “We lieten na de 2-1 in niks zien een team te zijn. Op het einde laten we elkaar in de steek. Dat is pijnlijk. De laatste kans van Groningen was tekenend. Daarin zie je hoe iedereen in zichzelf kruipt. Ik mis jongens die voor elkaar door het vuur willen gaan.”

In hoeverre boeit het deze spelers werkelijk nog? In hoeverre zijn ze met Ajax bezig in plaats van met zichzelf en het eigen ego? Hoe eerlijk zijn ze daarin naar zichzelf?

En verder: “In slechte tijden zie je het best of je een team bent of niet. Of je elkaars rug hebt. Voetbal is een spel van fouten, maar je moet op z’n minst een team zijn. Buiten het veld is iedereen aardig, maar soms moet je elkaar de waarheid op het veld zeggen.”

Ik ben benieuwd hoe de collega’s van Paes luisteren naar zijn woorden. Ik hoop dat ze zijn eerlijkheid waarderen in plaats van dat ze het lastig vinden om te horen. Het is immers wel zorgelijk dat een nieuweling dit alles in twee weken haarfijn doorziet. Het is moedig dat de nieuwe doelman het eerlijk zegt, want het kan zijn dat het hem binnen de groep niet populair maakt.

Ik zie ook regelmatig interviews met andere spelers. Spelers zoals Klaassen en Baas. Zij zeggen wekelijks niet te weten waar het allemaal aan ligt. Het meest gehoorde antwoord luidt als volgt: “Als ik dat wist, zou ik het zeggen.”

Het is je werk om dat op zeker moment wel te weten. Baas wil graag een leider worden, maar dan moet hij ook klare taal durven spreken. Het kan niet zo zijn dat hij de pijnpunten niet ziet. Of hij wil het niet hardop zeggen. Dat kan ook. 

We horen onze spelers in elk geval wekelijk zeggen dat ze niet weten waarom het niet loopt. Het lukte Paes duidelijk al veel beter om dat uit te leggen. Daar had hij weinig woorden en niet meer dan twee weken voor nodig.

Het helpt uiteraard ook niet dat deze ploeg ‘strijdt’ om de tweede plek. Dat wordt nu bijna als een prijs gezien, maar dat is het natuurlijk niet. Spelen om plek twee als ultiem doel is op zichzelf al totaal Ajaxonwaardig. Europees sloeg Ajax een modderfiguur en een avontuur in het KNVB-bekertoernooi werd weggegooid.

Verder weten veel spelers vast nu al dat ze volgend seizoen niet meer bij Ajax spelen. Dat lijkt terug te zien op het veld. In hoeverre boeit het deze spelers werkelijk nog? In hoeverre zijn ze met Ajax bezig in plaats van met zichzelf en het eigen ego? Hoe eerlijk zijn ze daarin naar zichzelf?

Nog acht wedstrijden waarin nu Garcia en zijn Spaanse gevolg mogen proberen om wat caramba, persoonlijkheid en teamgevoel in deze spelersgroep te rammen.

De Spanjaard, die zelf vrijwel nooit ergens langer dan een jaar werkte, kan beginnen met het ophangen van een gigantische spiegel in de kleedkamer. Misschien dat sommige spelers daarin ook eens langdurig, goed en volledig eerlijk naar zichzelf kunnen kijken. Deze selectie is verre van goed samengesteld, maar er zat zeker meer in dan er tot dusver uitkwam.

Dat mogen deze spelers zichzelf stevig aanrekenen. Hopelijk zijn ze zo kritisch op zichzelf en elkaar. Verder ben ik enorm benieuwd welke stappen technisch directeur Jordi Cruijff de komende weken gaat zetten. Zijn klus is enorm.

Aanbevolen

Paes spreekt harde, maar klare taal: ‘We laten elkaar in de steek’