Maak kennis met Ajax’ tegenstander Hajduk Split

Hunkering naar nieuwe successen
Hajduk Split werd opgericht op 13 februari 1911. Dat gebeurde in Praag, waar een studentengroep uit Split op dat moment studeerde. Deze mannen verzonnen de clubnaam Hajduk. Deze naam kent twee betekenissen: vrijheidsvechter en overloper. Het refereert aan de Kroatische strijd met vrijheid als inzet. De club is inmiddels nauw verbonden met de stad en supporters. Zo bezit de gemeente 65 procent van de aandelen.

De grote rivaal van Hajduk is Dinamo Zagreb. In de strijd om Joegoslavische en Kroatische bokalen streden beide clubs veelvuldig tegen elkaar met een heftige rivaliteit tot gevolg. Onderlinge ontmoetingen staan bekend als Vjecni derbi, oftewel ‘De eeuwige derby’. Vanuit het Joegoslavische verleden is er rivaliteit met FK Partizan en Rode Ster Belgrado.

Hajduk werd negenmaal landskampioen. Zesmaal van Kroatië en negen keer van Joegoslavië. De nationale beker werd in totaal zeventien keer veroverd. Negen keer als ‘onderdeel’ van Joegoslavië en acht keer sinds Kroatië zich in 1991 onafhankelijk verklaarde. De Kroatische supercup werd vijf keer gewonnen.

Hajduk gold in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw als een Europese grootmacht. De club presteert sinds de jaren negentig steeds slechter in Europa. Het laatste grotere succes was het behalen van de kwartfinale in de Champions League in 1995. Over twee duels werd toen verloren van… Juist, Ajax. De latere toernooiwinnaar.

Inmiddels zijn veel oudere supporters vergeten hoe het voelt hun club veel te zien spelen in Europa. Het was de afgelopen jaren regelmatig klaar na één of twee potjes. Voor Hajduk was de meest recente kwalificatie voor de Conference League het doel. Alle eventuele extra’s worden momenteel gezien als bonus. Toch is er hoop en vooral verlangen naar oude tijden.

Hajduk ontleent z’n naam aan de Hajduki, de rovers die in een ver verleden streden tegen de Ottomaanse overheersers. Een andere bijnaam is Bili. Dit staat voor ‘Witten’. Dat komt uiteraard overeen met de iconische clubkleuren van Hajduk.

Trainer Hajduk oude-bekende in Nederland
Hajduk staat onder leiding van de 42-jarige Spaanse trainer Gonzalo García García, die je mogelijk nog kent als technische en creatieve middenvelder van sc Heerenveen, Heracles Almelo, FC Groningen en VVV-Venlo. De oefenmeester is goed bekend met het Nederlandse voetbal en zegt van de attractieve filosofie van Johan Cruijff te houden.

Net als in Amsterdam zag García dat zijn sportief directeur creatief moest opereren tijdens de transferzomer. In de zoektocht naar versterkingen hield de club de hand op de knip. Voor twee van de tien nieuwkomers werd een beperkte transfersom betaald.

De meeste spelers kwamen transfervrij. Enkelen werden gehuurd, zoals aanvallers Carlos Martín (Atlético Madrid) en Marin Soticek (FC Basel). Daarnaast kijkt de club noodgedwongen in de eigen jeugd. Zo krijgt de pas zeventienjarige middenvelder Adam Huram al geregeld speelminuten.

Hajduk bezet na negen wedstrijden de eerste plek in de Kroatische competitie. De ploeg trof afgelopen weekeinde GNK Dinamo Zagreb in het Poljudstadion (2-1). Ajax speelde dezelfde dag thuis tegen NEC: 1-1.

Poljudstadion
Het Poljudstadion is de thuisbasis van Hajduk, maar er is ook ruimte voor grote atletiektoernooien. Er ligt dan ook een flinke sintelbaan rondom het speelveld waarop vele records zijn verbroken.

Het onderkomen staat in het noordwesten van de stad. Het stadion werd in 1979 geopend en in de jaren erna nog gerenoveerd. Destijds werd het stadion gezien als een van de meest moderne ter wereld. Dit kwam onder meer door de indrukwekkende schelpachtige dakconstructie. Een ontwerp dat later vaak als inspiratie diende bij de bouw van andere stadions.

In het Poljudstadion zijn zo’n 35.000 stoeltjes gemonteerd. In het uitvak is plaats voor 1675 Ajacieden. Zij zijn er allemaal, waarvoor hulde.

Torcida Split
De meest fanatieke aanhang van Hajduk staat bekend als de Torcida. Deze groep ultra’s werd opgericht op 28 oktober 1950 door een groepje studenten. Het eerste optreden volgde een dag later tegen Rode Ster. Dat gebeurde in een rechtstreeks duel om de landstitel.

De oprichters van Torcida zagen in clubicoon Bernard Vukas de grootste motivatie om hun groep te vormen. Aanvaller Vukas (1927-1983) speelde – inclusief vriendschappelijke potjes – 615 (!) duels voor Hajduk en scoorde 300 keer. Het clubicoon werd in 2000 door de nationale voetbalbond verkozen tot beste Kroatische speler aller tijden.

De naam Torcida is afgeleid van de Braziliaanse fanclubs die de Torcidas heten. Torcer betekent in het Portugees ‘aanmoedigen’. De Brazilianen verwierven tijdens het WK van 1950 in Brazilië internationale bekendheid. De Braziliaanse passie die supporters van Hajduk daar zagen, sprak ze duidelijk aan en diende als inspiratie. Het motto van Torcida luidt ‘Hajduk zivi vjecno’. Oftewel ‘Hajduk leeft voor altijd’.

De sfeer wordt donderdag hoe dan ook intens als Hajduk en Ajax de degens met elkaar kruisen. We begrepen dat de sfeer van een kolkend Poljudstadion zich lastig laat omschrijven tijdens grote ontmoetingen. We verwachten een geluidsorkaan. De krachtmeting met het in Kroatië nog altijd grote Ajax wordt gezien als iets bijzonders. We zijn benieuwd.

Eerdere ontmoetingen
Ajax en Hajduk troffen elkaar viermaal eerder in officieel verband. Het eerste tweeluik dateert uit seizoen 1993/1994. Toen ontmoetten de twee clubs elkaar in het toernooi om de Europacup 2. Voor het uitduel werd uitgeweken naar het Sloveense Ljubljana. Dit vanwege de toen heersende oorlogssituatie in Kroatië.

Ajax ging met 1-0 onderuit, maar in Amsterdam walsten de mannen van Louis van Gaal met liefst 6-0 over Hajduk heen. Edgar Davids scoorde tweemaal, de broertjes De Boer troffen ieder eenmaal doel en verder waren Jari Litmanen en Stefan Pettersson trefzeker in het Olympisch Stadion.

De clubs troffen elkaar een seizoen later opnieuw, nu in het voor Ajax zo succesvol verlopen toernooi om de Champions League. Ditmaal werd het uitwedstrijd wél gespeeld in het Poljudstadion. Gescoord werd er niet.

Dat gebeurde wederom wel in Mokum. Weer vormde het Olympisch Stadion het decor voor een machtig Ajax: 3-0. Nwankwo Kanu maakte de eerste goal. De tweede en derde kwamen op naam van Frank de Boer.

Veiligheidsrisico’s
Split is een prachtige stad aan de Dalmatische kust met een mediterraanse sfeer. Er wonen zo’n honderdzestigduizend mensen. Het is daarmee de tweede grootste stad van Kroatië. Het is een toeristische stad van sport, kunst, rijke geschiedenis en erfgoed.

Voor normale toeristen een fijne stad om te bezoeken, maar voor voetbalsupporters gelden andere wetten. Ajacieden die afreizen naar Split moeten daarom goed op hun tellen passen. Fanatieke supporters van Hajduk kunnen uit zijn op confrontaties. Het is dus zaak het gezonde verstand te gebruiken. Reis je Ajax achterna? Lees hier meer over de veiligheidsrisico’s.