Met meer dan 110.000 leden staan we achter Ajax!
Analyse

Passmaps: drie goals uit zeven schoten in de Kuip

In misschien wel de meest troosteloze klassieker ooit ging Ajax een stuk efficiënter met de kansen om dan de aartsrivaal, die ook nog eens zo aardig was om een handje te helpen. Het had als gevolg dat deze klassieker een lastig potje was om in te schatten voor Expected Goals-modellen. We bespreken het allemaal in deze terugblik aan de hand van de statistieken!

11 mei 2021 - 09:32
1200 Analyse
Álvarez lijkt de eigen treffer van Senesi te claimen, haha! © Pro Shots

Door Erik Elias

Een klassieker in een lege Kuip, Feyenoord zonder de twee meest constante spelers en Ajax al kampioen. Nee, het was geen geweldige wedstrijd, maar misschien was het in deze omstandigheden ook wel erg lastig om een goede pot voetbal op de mat te leggen.

Het leverde een futloos duel op, waarbij zelfs twee rode kaarten de vlam niet in de pan deden slaan. Uiteindelijk is de kille conclusie dat Feyenoord niet meer kon dan het bracht en Ajax het allemaal wel best vond. We blikken terug op de 0-3-zege zonder franje aan de hand van de passmaps, Expected Goals, halfspaces en Zone 14 plots, verkregen via @11tegen11.

Passmaps
Bij een rode kaart worden alle speelminuten van de weggestuurde speler meegenomen in de gemiddelde positie, terwijl alle andere spelers gewoon over de hele wedstrijd ingevuld worden, precies zoals normaal. Desalniettemin levert het langdurig spelen met tien man een andere passmap op dan we zijn gewend: de spelers kwamen gemiddeld genomen verder naar achteren aan de bal en gaven veel minder passes.

We zien dat vooral bij Sébastien Haller terug (die is bijna niet te vinden op de kaart…), maar ook de vleugelaanvallers kwamen verder van de goal in balbezit dan we zijn gewend. Devyne Rensch heeft op links nog niet het vermogen om tot aanvallende impulsen te komen zoals hij dat op rechts wel kan. Ook dook hij afgelopen zondag vaak als extra middenvelder op naast Edson Álvarez of Ryan Gravenberch, toen het nog elf tegen elf was.

We zien dat Lisandro Martínez wederom het beulswerk verricht als het gaat om de bal vooruit spelen. Uitblinker Jurriën Timber was zó met zijn dribbels en inschuiven op het middenveld in de weer, dat hij juist wat hoger op het veld terug te vinden is dan je van een centrale verdediger zou verwachten. Vooral zijn goede connectie met Dusan Tadic valt op; zeldzaam dat een rechter centrale verdediger zó vaak de linksbuiten weet te vinden.

Opvallend was het kwartiertje na rust met tien Ajacieden tegen elf Feyenoorders. Hoewel de Feyenoorders in theorie veel beter druk hadden kunnen zetten dan voor rust, want een mannetje meer, speelde Ajax regelmatig makkelijk door de linies heen en had het zelfs op de vijandelijke helft vaak nog een overtal rond de bal. Ook hier was Timber (nu als rechtsback) vaak belangrijk met ouderwetse rushes langs de lijn.

Expected Goals
Deze editie van Feyenoord - Ajax was om een paar redenen een uitdaging voor alle Expected Goal-modellen. Ten eerste omdat Feyenoord zo vriendelijk was de bal twee keer in eigen goal te schieten. Voor Ajacieden fijn, maar het model ziet dit niet als doelpogingen, vandaar dat beide ‘Feyenoord’-goals niet bijdragen aan de Expected Goal-waarde van Ajax.

Daarnaast was er de scrimmage vlak voor rust, die resulteerde in een rode kaart en een penalty. Bij elkaar resulteert die ene minuut (met een schot van dichtbij en de daaropvolgende penalty) bijna in de helft van de totaal door Feyenoord gecreëerde Expected Goals. Een flink vertekenend minuutje dus.

Onderstaande grafiek maakt twee dingen duidelijk: Feyenoord had wel degelijk wat halve en hele kansen: niet voor niets zagen we een hele serie goede reddingen van Maarten Stekelenburg. Maar Ajax was een stuk effectiever in de afronding en aan de grafiek is te zien dat de kansen voor Ajax relatief gezien groter waren dan die van Feyenoord.

Dat Stekelenburg goed stond op te letten was nuttig, gelet op de afbeelding hieronder. Feyenoord had meer schoten dan Ajax, schoot vaker van binnen de zestienmeter en ook vaker van binnen de vijf. Zo bezien zeer nuttig dat de Feyenoorders er ook nog twee in eigen goal schoten.

Als we puur kijken naar de kansenverhouding uit open spel, wordt al gauw duidelijk wat voor wedstrijd deze klassieker daadwerkelijk was: niet best, weinig actie, zonder één duidelijke bovenliggende partij. Beide ploegen creëerden niet meer dan één Expected Goal uit open spel. Ajax schoot zelfs in het geheel niet meer dan zeven keer. Zomeravondvoetbal, maar dan in de middag en dan zonder de zon.

Halfspaces en Zone 14
Mede door het (tijdelijk) spelen met een extra man en het jagen op een gelijkmaker had Feyenoord lange tijd een veldoverwicht, waarbij het meer de bal had in gevaarlijke zones van het veld. We zien aan de Zone 14-plot dat dat voornamelijk buiten het verdedigingsblok van Ajax was.

Opmerkelijk, omdat dat een tijdje werd gevormd door Gravenberch en invaller Mohammed Kudus, die toch niet bekend staan om hun geweldige verdedigende kwaliteiten. Het zal Erik ten Hag sterken dat de twee ook naast elkaar hun mannetje kunnen staan. Misschien iets om mee te nemen richting volgend seizoen. Aan de Expected Goal-plots zagen we al dat Ajax in de tweede helft weliswaar redelijk wat schoten incasseerde, maar niet van hoge kwaliteit.

Normaal gesproken is er bij Feyenoord een duidelijke voorkeur voor de rechterhalfspace. Met het wegvallen van Steven Berghuis was de verdeling meer gelijk. Bij Ajax zien we redelijk wat activiteiten aan de rechterbinnenkant (Noussair Mazraoui!) en de typerende passes vanuit de Gravenberch-zone.

Ajax loopt het risico dat het seizoen als een nachtkaars uitgaat. Er staat letterlijk niets meer op het spel en dat was enigszins terug te zien. Ten Hag probeerde er voor de wedstrijd nog een positieve draai aan te geven door te benadrukken dat dit ‘de eerste wedstrijd van het nieuwe seizoen’ was. Met die energie stond Ajax ook op het veld: alsof het een voorbereidingspotje in de regio betrof.

Een snelle blik op de stand en het recordboek leert dat Ajax behalve de eer en de premies domweg niet veel meer heeft om voor te spelen. Het puntenrecord is niet haalbaar (Ajax in 1971/72, 93 omgerekend naar driepuntensysteem). Het doelpuntenrecord (Ajax in 1965/66, 122) is met heel veel fantasie nog haalbaar, maar niet realistisch. Met een beetje fantasie kan er nog gejaagd worden op het puntenrecord onder Ten Hag in één seizoen (86, in 2018/19), maar dat is het dan ook zo’n beetje. Het lijkt nu vooral een zaak van uitrusten, uitvoetballen en voorbereiden richting volgend seizoen.

Supportersvereniging Ajax

Word vanaf €15,-* lid voor seizoen 2021/2022

Sluit je aan bij onze ruim 110.000 leden. Samen staan wij achter Ajax. Omdat SV Ajax opkomt voor jouw belangen ben je nog meer met Ajax verbonden.

* Prijzen lidmaatschappen verschillen per leeftijdsgroep en aantal leden per gezin.

Extra voor leden

  • Voorrang bij kaartverkoop

  • Tijdens evenementen dichtbij spelers

  • Heel veel korting, acties en prijzen te winnen!

Lid worden >