Appen met Josko

Terwijl ik met een half oog naar een matig voetbalpotje kijk op televisie, trilt mijn mobieltje naast me op de bank. Een filmpje toont een krappe gele emmer, waarin een claustrofobische vis vergeefs de vrije ruimte probeert te vinden. Op de achtergrond zie ik een pruttelende motor van een vissersbootje dat het zwaar heeft met de golven.

Het is de eerste reactie van de – tot dan – onherkenbare afzender op mijn appje met de vraag of het nummer dat ik van hem heb klopt. Ik ontvang niet lang daarna een recente foto met daarop als bewijs de afzender, ooit speler van onze mooie club. Hij hangt weliswaar met ontbloot bovenlijf over een flinke pan spaghetti, maar ik herken hem meteen op basis van oude foto’s.

‘Wat is dit nou?’ appt collega Yoeri me met een bijbehorend vraag- en uitroepteken na het zien van de spaghettifoto. ‘Dit’ is de kandidaat voor de rubriek Vergeten Ajacied in onze Ajax Life Podcast, die een dag later wordt opgenomen. Ik stuur drie hints: ‘JG’, ‘Split-Kowet-Ajax’ en een oude foto. Als goedgeïnformeerde nestor van onze redactie schiet hij meteen raak. ‘Josko Gluić? Die raadt niemand!’

Dat hoeft ook niet. De podcastrubriek dient eveneens als ‘lesmateriaal’ voor het historische besef van jongere generaties. Ik app op dat moment inderdaad met de speler die in 1976 voor tweehonderdduizend gulden naar Amsterdam kwam. In zijn debuutseizoen – bekroond met de titel van 1977 – kwam de Kroaat tot elf officiële duels onder zijn landgenoot Tomislav Ivić. Twee daarvan speelde Gluić tegen Manchester United FC. Onvergetelijk, zo blijkt. De naam van zijn directe tegenstander volgt snel over de app: Gordon Hill.

Ik kende de naam van Gluić en zijn periode, maar niet het verhaal. Voor mij is hij een speler in dezelfde categorie als Hans Erkens, Rob Tervoort, Johan Zuidema, René Notten en Jan Everse. De lichting die de ondankbare taak had de tweede helft van de jaren zeventig fraai uit te spelen na de vroege trilogie in datzelfde decennium.

De periode 1975-1980 is niet onbeschreven in de clubhistorie, maar legt het wel vaak af tegen fraaiere periodes. Vreemd eigenlijk. Ajax won drie titels (1977, 1979 en 1980), de KNVB-beker (1979) en reikte tot de halve finales van het Europacup I-toernooi (1980).

Ik kom Gluić eerder deze dag op het spoor via mijn netwerk in Kroatië. Ons magazine Ajax Life, met daarin een uitgebreide voorbeschouwing op het duel tegen HNK Hajduk Split, ligt dan al bij de drukker. Voor de podcastrubriek kan een gesprekje met deze oud-Ajacied echter nog wel iets leuks opleveren. Op dat moment heb ik geen idee of hij nog leeft, maar ik krijg een nummer in handen en stuur meteen via Google Translate een bericht naar het nummer zonder profielfoto.

En nu reageert hij dus. Ik zet de wedstrijd af en ga er eens voor zitten. Gluić vindt het contact met ‘Amsterdam’ ook leuk, houd ik mezelf voor. Uit een vertaalde zin als ‘Ik zal nooit jonger zijn dan ik vandaag ben’, trek ik de voorzichtige conclusie dat de 75-jarige het goed heeft in zijn geliefde Split.

Er komt in korte tijd van alles voorbij. Een prototype van de wedstrijdvaan van donderdag, portretfoto’s uit zijn periode in Amsterdam en Split, alsmede Gluić in de kantoren van de Kroatische club.

Hij vertelt dat hij tot 2013 op de marketingafdeling van Hajduk Split werkte, tot hij op zijn 62ste met pensioen ging. Dan heb je inderdaad alle tijd om te dobberen, vis te vangen en daarvan filmpjes te maken.

Alsof hij weet wat mijn vervolgvraag wordt, stuurt de oud-Ajacied in rap tempo meer foto’s. Blijkbaar draagt hij zijn voetbalcarrière bij zich in zijn mobieltje. Er komt in korte tijd van alles voorbij. Een prototype van de wedstrijdvaan van donderdag, portretfoto’s uit zijn periode in Amsterdam en Split, alsmede Gluić in de kantoren van de Kroatische club, waar hij Ivić als talent al enigszins leerde kennen.

Tussendoor speur ik door online krantenarchieven. Tijdens ons appverkeer ontstaat vanzelf zijn verhaal. De beknopte versie: Gluić is in 1976 de eerste aankoop van de nieuwe Ajaxtrainer Ivić. De spits en topscorer van Go Ahead Eagles komt naar Amsterdam om daar te spelen als rechtsback. Het Ajaxbestuur steggelt die zomer met Wim Suurbier over diens contract.

Zelf ben ik van 1978. Gluić was toen alweer vertrokken. Ongeduldig, in de schaduw van de alsnog gebleven Suurbier. Het gaat na het kampioensjaar bergafwaarts. Hij blijft in de zomer van 1977 te lang weg, raakt zijn woning in Diemen kwijt aan ploeggenoot Everse, duikt plots weer op, maar koopt uiteindelijk zijn doorlopende contract af.

Ivić spreekt in november 1977, als Gluić met zijn gezin in Split zit, weinig chique woorden over zijn landgenoot in het Algemeen Dagblad. “Zijn mentaliteit deugde niet. Voortdurend gingen zijn gedachten naar Split, naar het strand en de zee. Hij was geen echte prof. Daarom accepteerde de groep hem niet. Zijn houding was te afwijkend. Josko paste hier niet,” aldus de trainer, die zelf maar tot de zomer van 1979 zou blijven.

Gluić erkent over de app dat hij het met de kennis van nu inderdaad anders zou aanpakken. Met meer geduld, blijvend tot zijn contract afliep. “Toen ik voorzitter Jaap van Praag later sprak, zei hij tegen me: ‘Josko, je hebt een fout gemaakt. Je hebt geen contract getekend met Ivić, maar met Ajax!’ Hij had gelijk.”

Een stuk fraaier dan Ivić’ woorden vind ik het idee dat een halve eeuw later een Ajaxkampioen ronddobbert op een vissersbootje aan die voor hem verslavende Dalmatische kust. Vol geduld, starend naar een dobber. In zijn broekzak de smartphone met daarop het bewijs van een mislukt avontuur aan de Middenweg.

Als supporter kun je een Ajacied blijkbaar wel vergeten, voor een speler die het Ajaxtenue droeg, is dat ondenkbaar. Grote kans dat Gluić donderdag op de tribune zit.