De Ajax-Barcelona Tragedie

Columns Door: Willem Schüngel op 13 jul 2010

Als Ajax-columnist is het niet aan mij om iets over Oranje, het WK en de jammerlijk verloren finale te schrijven. Met de climax van het toernooi nog vers in het geheugen, wordt het namelijk weer tijd om ons vizier op Ajax te richten. “Eindelijk,” hoor ik je denken. Het wordt wel vaker gezegd, Oranje is voor ons Ajacieden niet hetzelfde als Ajax. Daar kan geen finale tegenop. Toch zijn er wel wat WK-aspecten die ik in dit geval niet onbesproken wil laten, omdat onze club er op de een of andere manier bij betrokken is (geweest).

Allereerst natuurlijk de naderende exodus van WK-gangers. Om toch nog een beetje in de toernooisfeer te blijven doe ik dan ook een voorspelling: Suarez, Stekelenburg en Van der Wiel zullen alledrie het voorbeeld van Pantelic en Rommedahl volgen. Internationals De Zeeuw, Eriksen en Enoh blijven nog minstens één seizoen voor onze club behouden.

Maar goed, over op handen zijnde transfers valt voorlopig nog genoeg te lullen, ben ik bang. Een ander aspect dat ik hier dan ook wil aankaarten heeft meer een filosofisch karakter. De finale gaf in mijn optiek namelijk perfect ‘De Ajax-Barcelona Tragedie’ weer. Het is het verhaal van de oude meester die door de leerling is voorbijgestreefd. De pupil die zich de lessen van zijn leraar eigen heeft gemaakt en in vele opzichten zelfs heeft verbeterd.

Ooit, was Nederland het land van het flitsende aanvalsspel. Spelers dwarrelden over het veld en draaiden verdedigers net zo lang duizelig tot ze groen en geel zagen. De filosofie van dit spel was ooit bedacht door een man die Ajax tot grote hoogte bracht: Rinus Michels. Geïnspireerd door de successen van Michels’ Gouden Ajax van de jaren zeventig, speelde het Nederlands elftal zijn bestetoernooien ooit.

Michels vertrok na zijn succesvolle periode als hoofdcoach van Ajax naar een club in het buitenland: FC Barcelona. En niet alleen de coach, maar spoedig ook een tweetal belangrijke spelers zou zijn voorbeeld volgen. Cruijff en later ook Neeskens speelden onder het bewind van Michels voor de trotse club uit Catalonië.

Het doel van deze club was duidelijk; men wilde het zo geliefde spel van de Amsterdammers kopiëren. Vele jaren later herhaalde de geschiedenis zich; Johan Cruijff vertrok alweer van Ajax naar Barcelona. Deze keer als coach. We kennen de uitkomst; Barça won onder zijn leiding voor het eerst in zijn geschiedenis de Europa Cup I.

Het trucje werd in de jaren negentig nóg eens herhaald. Louis van Gaal, Jari Litmanen, Frank de Boer, Michael Reiziger en later nog Patrick Kluivert en Marc Overmars speelden allen voor Barça.

Nu, vele jaren later, zie ik in het eerste van Barça alweer een stel oud-Ajacieden rondlopen. Maxwell en Zlatan beleefden immers hun grote doorbraak in ons heilige tricot. En we weten allemaal waar Frank Rijkaard, voorganger van de huidige succescoach Pep Guardiola, zijn voetbalvisie heeft opgedaan. Moet ik nog iets zeggen over zijn toenmalige assistent, Johan Neeskens? Het lijkt me van niet.

De WK-finale was een perfecte afspiegeling van deze tragedie. De Hollandse School is gekopieerd en in vele opzichten verfijnd. Het Spaanse team drijft op de successen van Barcelona, die de
spelopvatting weer heeft gebaseerd op die van onze club.

Oranje kon, evenals Ajax bij Barcelona, slechts lijdzaam toezien hoe de aanvalsdrift tot kunst is verheven. Het verschil? In Spanje leidt het niet alleen tot lof, maar ook tot titels. Laat dat nou net hetgeen zijn waar niet alleen Ajax, maar ook Oranje naar hunkert.

Hoera, het seizoen is weer begonnen!

Willem Schüngel